نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

کاندید / کاندیدا

این دو کلمه را نباید به جای هم به کار برد. کاندید واژه ای فرانسوی به معنای «ساده دل» و «معصوم» است. کاندیدا نیز واژه ای فرانسوی اما به معنای «داوطلب» یا «نامزد» برای اجرای کاری یا احراز مقامی است. بنابراین به جای «آقای فلان کاندید نمایندگی است» باید گفت: «آقای فلان کاندیدای نمایندگی است» و اساساً به جای آن بهتر است که واژه فارسی نامزد یا داوطلب را به کار ببریم.

از کتاب غلط ننویسیم ابوالحسن نجفی

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

سن/سالگی

عبارت «در سنِ … سالگی» صحیح نیست. باید کلمه سن یا کلمه ی سالگی را از آن حذف کرد. مثلاً باید گفت: «در بیست سالگی» یا «در سن بیست» و نه «در سن بیست سالگی».

از کتاب غلط ننویسیم ابوالحسن نجفی

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

اهل و عیال

اهل و عیال به معنای «زن و فرزند، اهل خانه» است. گاهی در نوشته ها این اصطلاح را براساس تلفظ عامیانه ی آن به صورت «عهد و عیال» می آورند که صحیح نیست.

از کتاب غلط ننویسیم ابوالحسن نجفی

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

نمایانگر

این ترکیب در سال های اخیر ساخته شده است و به معنای «نشان دهنده» به کار می رود و غلط است. زیرا پسوند «گر»، همیشه همراه اسم می آید و با صفت به کار نمی رود. بنابراین، نمی توان «گر» را به «نمایان» که صفت است، چسباند. به جای این ترکیب، می شود از «نشان دهنده» استفاده کرد.

از کتاب غلط ننویسیم ابوالحسن نجفی

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

نقایص / نواقص

این دو واژه با هم یکی نیستند. نقایص جمع نقیصه و به معنی «عیب و خوی بد» است و نواقص جمع ناقصه و به معنی «ناتمام و ناکامل» است. از این رو اصطلاح «تکمیل نقایص» صحیح نیست؛ چون به معنی «کامل کردن عیب ها» است و درست خلاف منظور گوینده خواهد بود و به جای آن باید گفت: «رفع نقایص». اما اصطلاح تکمیل نواقص طبق نظر دکتر محمد معین صحیح است؛ چون چیزهای ناکامل را می توان کامل کرد.

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

افغان/افغانی

اهل کشور افغانستان را باید «افغان» بنامیم نه «افغانی»، چنان که اهل کشور ترکیه و استان کردستان را ترک یا کرد می نامیم و نه ترکی و کردی. البته افغانی نیز واژه صحیحی است، ولی نه به معنای «اهل افغانستان»، بلکه به معنای «منسوب به افغان ها» یا «ساخته افغان ها». مثلاً «رسوم افغانی» یا «فراورده های افغانی». واحد پول افغانستان نیز افغانی نامیده می شود.

از کتاب غلط ننویسیم ابوالحسن نجفی

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

طوفان یا توفان؟

بعضی به گمان اینکه کلمه «طوفان» فارسی است آن را به صورت «توفان» می نویسند و حتی بعضی از فضلا توصیه کرده اند که صورت اخیر به کار رود اما اصل این دو کلمه و معنای آنها یکی نیست. «طوفان» کلمه عربی (ظاهرا از اصل یونانی) و به معنای «باد و باران بسیار شدید» است ولی واژه فارسی «توفان» صفت است و به معنای «غرّان، دمان» است و ربطی به «باد و باران بسیار شدید» ندارد. این واژه صفت فاعلی از مصدر توفیدن به معنای «فریادِ بلند کشیدن» یا «غرّیدن و خروشیدن» است:

ز آواز گردان بتوفید کوه
زمین شد ز نعل ستوران ستوه (فردوسی)

واژه «توفنده» به معنای «غرّنده و خروشنده» نیز از همین فعل مشتق شده است.

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

آن را / تو را

«را» علامت مفعول صریح، واژه مستقلی است و همچنان که در جاهای دیگر جدا از کلمه قبل نوشته می شود (مثلاً این را و نه اینرا، وی را و نه ویرا، ایشان را و نه ایشانرا) از دو کلمه «آن» و «تو» نیز باید جدا نوشته شود. بنابراین باید نوشت آن را و نه آنرا، تو را و نه ترا.

«را» در مرا چسبیده نوشته می شود، زیرا دو کلمه «من» و «را» در یکدیگر مزج شده و ترکیب مرا را ساخته اند بطوریکه دیگر نمی توان آنها را از هم جدا کرد.

از کتاب غلط ننویسیم ابوالحسن نجفی

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

آن چه / آن چه که

پس از آن چه نیازی به استعمال «که» نیست و در متون معتبر فارسی نیز «که» همراه آن چه به کار نرفته است. در قدیم حتی از استعمال «را» پس از آن چه پرهیز داشته اند. به همین دلیل، امروزه هم بعضی از فضلا استعمال «را» را پس از آن چه ناصواب می دانند. ولی علاوه بر این که در بعضی از موارد، به حکم معنای عبارت و منطق کلام، نیاز به استعمال «را» هست، در متون قدیم نیز، البته به ندرت، استعمال آن را روا داشته اند. امّا به هر حال از استعمال «که» پس از آن چه، خواه به صورت «آن چه که» و خواه به صورت «آن چه را که» باید پرهیز کرد.

از کتاب غلط ننویسیم ابوالحسن نجفی